DOMINANTA – STOJAK POD CHOINKĘ

6 grudnia 2025 ujrzałam w mediach społecznościowych krótki film, którego autorem była telewizja Gorzów – przedstawiał moment zakładania na Dominantę czerwonej czapki. Niemal kaskaderski wyczyn – człowiek na wysokości, dźwig, zmagania z materią i jest! Zobaczyłam i osłupiałam no bo człowiek nie wiedział czy śmiać się czy smucić….

Najlepiej przelać swoje refleksje na papier i podzielić się nimi z innymi.

Tekst dr Robert Wójcik

Polska architektura nowego milenium to czas odwagi i eksperymentu – niestety braku gustu. Idealnie ukazuje to przykład Dominanty – gorzowskiego „pająka”, który wraz z postmodernistycznym, różowym napuchniętym mostem stanowi osobliwe, acz absolutnie nie zgrane połączenie. Mimo tego, że została okrzyknięta najbrzydszym budynkiem 2006 roku !!!! – staje się od wczoraj i dziś jakimś obiektem „kultowym” dla Gorzowa Wielkopolskiego. To taki symbol – jak w tym mieście, o wspaniałej historii – można wszystko sknocić. Niełatwe jest życie Dominanty. Gorzowska budowla – o alternatywnej nazwie infoGLOB – została zaprojektowana w biurze gorzowskiej Autorskiej Pracowni Projektowej FORMAT. Oddana do użytku w 2006 roku, od samego początku wzbudzała skrajne reakcje. Trudno się dziwić – świat nie był gotowy na eksperymenty architektoniczne po 1989 roku i chyba absolutnie nie jest przygotowany na to. Powiedzmy sobie szczerze – ten kto wpadł na ten pomysł, ten kto to zatwierdził i Ci co go wybudowali – nigdy nie powinni być architektami, budowniczymi, decydentami , sponsorami itd. itp. To coś chorego co powstało w Gorzowie Wielkopolskim – dla mnie, który zna historię tego miasta, historię tego regionu sięgającą prawie XII wieku – to strzał nie w kolano – tylko w serce.

W 2007 roku Dominanta została wybrana MAKABRYŁĄ – według internautów najbrzydszym budynkiem wybudowanym w 2006 r.  Funkcję Dominanty trudno odgadnąć po wyglądzie, bo tego nie da się określić – punkt nawigacyjny w zamyśle miał służyć za niewielką galerię handlową, taras widokowy oraz ułatwić komunikację pod rondem – w podziemiach znajdują się przejścia i hol z różą wiatru oraz oznaczeniem środka miasta. Architekci z APP Format określają obiekt „fontanną światła”. Oni chyba mieli „fontannę” w głowie – po dobrej, zakrapianej imprezie…

Ten ohydny „Pajączek” miał być elementem symetrycznym w rzucie, interesującym zarówno w dzień jak i w nocy dla osób zmotoryzowanych i pieszych ( śmiechu warte…). Dolny poziom miał pełnić rolę placu publicznego obudowanego szeregiem pomieszczeń o różnych funkcjach użytkowych ( to wszystko dzisiaj jest zamknięte w cztery d..y). Całość została przykryta przestrzenną konstrukcją żelbetową w formie nachodzących na siebie pancerzy – „muszelek.” – ja uważam – że to nie muszelki, tylko hełmy, które obejmują przeszkloną kopułę doświetlającą podziemną część ronda. Kopuła jest zwieńczona szklaną tubą ( taka ona szklana – jak ja kryształowy) ze spiralnymi schodami ( chorymi schodami – bo tam nikt nie chodzi) prowadzącymi na „pseudo” taras widokowy na szczycie tej makabreski.

Mam pytanie – kto tam był z gorzowian? Kto to zwiedza ? – Kto podziwia tego bazyliszka ? Ile tam było wycieczek z turystami ? Który przewodnik tam chodzi ze zwiedzającymi to piękne stare miasto – Gorzów Wielkopolski. Czy w tym mieście są tam jacyś przewodnicy, którzy coś potrafią powiedzieć o historii tego miasta ? Pewno tak – jestem pewien, że są i mają ogromną wiedzę – ale im jest wstyd, aby tam chodzić.

Słowo” dominanta” ma kilka znaczeń, ale ogólnie oznacza element, cechę lub wartość, która jest najważniejsza, góruje lub występuje najczęściej w danym kontekście. W statystyce  to wartość występująca najczęściej w zbiorze danych (tzw. moda). A architekturze  to główny, dominujący element kompozycji, a w muzyce  to piąty dźwięk skali lub akord zbudowany na nim. 

Dla mnie „Dominanta Gorzowska” – to stojak pod choinkę – idealny. Jego za zwyczaj tradycyjny od setek lat, nie widać jak ubieramy na Święta Bożego Narodzenia w naszych domach nasze zielone drzewko. I tak bym chciał – aby go nigdy nie było widać – i niech zniknie z Gorzowa Wielkopolskiego – raz na zawsze – proponuję zburzyć i zapomnieć o nim. To coś wyjątkowo paskudnego, które szpeci to miasto.

A w tym roku „strzał” – założono na pająka – stojak – dominantę – czapkę czerwoną z białym pomponem. Dźwigi, zaangażowanych kilku pracowników , samochodów, pewno była policja i oczywiście drony, media – no przecież to było trzeba nagrać. A kto to zasponsorował ? Kto na taki pomysł wpadł? Kto jest autorem ( autorką… – bo tak sobie myślę ) tego pomysłu ? Kto to zatwierdził ? Co na to media gorzowskie – no podoba Wam się to ? – jesteście zadowoleni ? Inaczej – proponuję dobrą „lewatywę” – ale do mózgu – przez ucho.

Panie Prezydencie Gorzowa Wielkopolskiego i szanowna Rado Miasta – jedna sentencja mi się nasuwa z literatury – „kończ Waść – wstydu oszczędź”

Beznadzieja i wstyd. Znowu cała Polska się z Was śmieje. Ludzie !!! trzeba się obudzić !!! Czy Wy tego nie czujecie jaki wstyd dajecie temu miastu ? Czego chcecie nauczyć dzieci czy młodzież tego miasta – tym paskudztwem ? Jak to ma tak dalej wyglądać. Ta Wasza edukacja na tej Waszej „uczelni”. Pamiętajcie o jednym – miasto rozwija się tylko dzięki dobrym ośrodkom akademickim – ale z prawdziwego zdarzenia – wiedzy , wiedzy – poziomu – nie jakiś licencjatów . Nie będę podpowiadał co mają zrobić władze tego miasta – bo one chyba chcą aby był ten bajzel niewiedzy. Co ciekawe – Zielona Góra przeszła wielką transformację – zrobiła „skok” – wygrała – to obecnie niezwykle prężny ośrodek akademicki. Młodzi ludzie przyjeżdżają tam z całej Polski.

Na koniec – Czy Wy czujecie co to są Święta Bożego Narodzenia ? Nie czujecie ! – w tym całym „gorzówku” – i tak jest od wielu lat – nie było i nie ma elit, dobrego i mądrego, wykształconego, inteligentnego gospodarza – i wszystko się zanosi na to, że przez wiele lat nie będzie. Żyjcie sobie w tym przypalonym bigosie – dla Was tylko żużel się liczy i hot dogi ze stacji benzynowej na święta – no i czerwona czapa „dziadka mroza” na tej waszej dominancie…

Robert Wójcik

A teraz jeszcze dodatek ode mnie, a właściwie od mieszkańców, którzy wypowiedzieli się dobitnie na temat tej świątecznej dekoracji w sieci. Dawno się tak nie uśmiałam. w sumie ok. 460 komentarzy – prawie wszystkie bardzo krytyczne, tylko parę było nieśmiało pochlebnych – Marzanna Leszczyńska

Nic tylko zacytować :

–komentarze niedowierzania :

” Czegoś równie głupiego jeszcze nie było, czapka podkreśla nonsens umieszczenia tego koszmarka w tym miejscu”

„Mam nadzieję że to jest AI”

„Jprd….To nie może być prawda! „

„Myślałam, że już gorzej wyglądać nie może. A jednak.”

„Brawo ! Oszpecić coś co jest szpecące to wyczyn”

„Śmieszna dominanta w Polsce jeszcze bardziej ośmieszona „

„Najgorsze jest to że tego nie da się odzobaczyć”

„Smerfastycznie „

„Rozśmieszyli Gorzów! Miasto jest już sławne.”

„Szukam pozytywu. Naprawdę szukam. no ale nie nic nie znajduję.”

„Było źle i jest gorzej”

„Wiekszej wiochy nie widzialam”

Dominanta w tym świątecznym przebraniu budziła wśród mieszkańców tendencyjne skojarzenie :

„Sprośne skojarzenie mi się nasunęło „

„kondom na dominancie? tego jeszcze nie było”

Jak to komentują gorzowianie ” nałożyli prezerwatywę na dominantę żeby się nie rozmnażała”

„Przykładem była plebania w Dąbrowie Górniczej”

„Czy to będzie reklama Durex ?”

„To jest tragedia to jest jakiś kondon o smaku truskawkowym takie sprzedają w Żabce”

„Wieża widokowa w prezerwatywie Mikołaja „

„Pod spodem otwiera się sklep z zabawkami dla dorosłych? „

„No rzeczywiście, świąteczny klimat jak się patrzy Gorzów postawił sobie na punkt widokowy… czapkę Mikołaja? A może to gigantyczny kondom na zimę, żeby konstrukcji nie przewiało?”

„Stulejarz”

„Ktoś to w ogóle wizualizował zanim naciągnął tego kondoma?”

Były skojarzenia higieniczne, nawet personel medyczny w imieniu całego szpitala napisał w proteście NIE!!!

„Trochę jak zużyty tampon wygląda”

„Zajebiście mieć w sercu miasta korek analny”

„Wgląda jak gruszka do lewatywy. Lewica celowo niszczy Gorzów”

” No prawie jak korek analny”

„wygląda jak punkt pobrań krwi xD”

„super, super czopek gigant”

” Wiesz co robi ten korek? On odpowiada żywotnym potrzebom całego społeczeństwa. To jest korek na skale naszych możliwości. Ty wiesz co my robimy tym korkiem? My otwieramy oczy niedowiarkom. Patrzcie – mówimy – to nasze, przez nas wykonane i to nie jest nasze ostatnie słowo i nikt nie ma prawa się przyczepić…”

Są też skojarzenia z innymi kulturami:

„Wiszące ogrody Semiramidy przy tym to c…j x D”

„Czopek w kształcie tadż machal”

„Z wyciskarki do cytryn w kilka min. do Cerkwi?”

„Kopuła cerkwi. Ale …. To obraza świątyni.”

„Zrobili z kleszcza meczet?”

„To wygląda jak meczet dla muzułmanów gdzie tu widać świąteczny nastrój masakra”

” Powoli przygotowują społeczność do państwa muzułmańskiego. Alla, alla…”

” Wygląda jak meczet. Brawo idiotycznego pomysłu”

„Cerkiew na Zawarciu

nie lubię tej budowli”

„Hary kryszna”

„Kreml w Gorzowie”

„Prawie jak St. Petersburg”

„Dajcie jeszcze półksiężyc na czubku”

„Putina witają?”

„Meczet dla innowiercow”

„Gorzów jest tolerancyjny. Proponuję świece chanukowe”

Mieszkańcy przedstawili graficznie swoje rozczarowanie :

Wyrazili też swoją pretensje i wskazali adresata:

„Serio kto na to pozwolił ? Czy pieniądze podatników nie mają lepszego zastosowania ?”

„Wybraliście sołtysa to będziecie mieli jak na wsi.”

” Czubek to chyba wymyślił- nie mylić z czubkiem na choince”

„Ludziom by się podobało gdyby było z gustem. Co tu ma się podobać? Wszyscy jednym głosem śmieją się z pokracznej ozdoby i punktują to, co jest niekorzystne dla miasta : co w tym dziwnego? Mamy udawać, że jest super? „

„Ha ha ha haaaa ale kolejna porażka miasta”

„Hmmm co by tu…?! jak by tu?! … hmm no nie wiem czy lodowisko przy katedrze wystarczy aaaaa wiem, wiem… ubierzemy DOMINANTE! Ale szefie czy ona nie jest wystarczająco „strojna” …?;) Nieee… tak ją urządzimy że nawet AI by tego lepiej nie wymyśliło! Macie jeszcze te płótna z 1 MAJA w piwnicy…?! „

 pozdrawiam i życzę miłego dnia… eh jak mi serce się raduje jak ten GW pięknieje…

„Lepsze pomysły można było wziąć od dzieci z przedszkola”

„nie wiem gdzie tu widać świąteczny vibe po tej ozdobie”

„Ale w radio…jaka chwała…”

„Eh, o gustach nie dyskutujemy- ale za nie płacimy .”

„No cóż , mnie się to nie podoba, ktoś chyba nie grzeszy wyobraźnią!”

„Co to jest za pośmiewisko miasta, pomysłodawco to nawet nie jest śmieszne taki badziew”

Wygląda jakby ktoś w magistracie wygrał konkurs: „Zrób coś, żeby o nas mówili, nieważne co będą mówić.”

„Przynajmniej z daleka widać, gdzie kończy się miasto, a zaczyna fantazja urzędnika..”

„Władze miasta mają rozmach „

„Od lat powtarzam, kto w końcu to zatankuje żeby mogło wystartować i nas opuścić”

” Złomiarze też nie mają litości, tory kolejowe rozkręcają, ale tego nikt nie rusza”

” Wystrzelić toto na orbitę, niech krąży póki się nie rozpadnie”

„To jakieś monstrum. Pewnie projektu absolwenta tej samej szkoły, którą kończył Miejski Inż. Ruchu. Punkt widokowy Gorzów ma np. na Górze Kozaczej.”

„A cóż to takiego?! Panu prezydentowi się tam kolejna scena nie zmieściła? Wiec postanowił ocieplić od góry tą piękną wieże „reprezentatywną” naszego miasta!?”

„Ale głupi pomysł tych rządzących tam powinno jak najszybciej zwolnić pomysł powstał raczej z nudów lub zasobnego budżetu miasta.”

„Jedyne co jest fajne w Gorzowie to fakt że do prawdziwego miasta i cywilizacji maja tylko 110km,oczywiście do Zielonej Góry.”

A gdzie napis zbieramy na stal ????

„Cudowne a teraz radnych załadować i wysłać w kosmos”

„Kpina z mieszkańców i tego miasta.”

„Wystarczyłoby zamiast czerwonego dać zielony i przykryć to razem z tymi śmierdzącymi nogami.. Byłaby choinka a jest teraz brzydkie jak grzech.”

„W tym magistracie to co drugi z wodogłowiem . Śmigło założyć jeszcze .”

„Metafora działań włodarzy tego miasta ostatnimi laty…”

” Kto w UM akceptuje/zatwierdza / kupuje te wieśniackie ozdoby świąteczne?”

I to by było na tyle… Raczej wystarczy..

Mieszkańcy maja polot, tworzą dobre grafiki. To ich pomysły – Marzanna Leszczyńska